Home » Featured, Featured @ en, Người Việt Khắp Nơi, Tin Cộng Đồng, Tin Hoa Kỳ

Người Việt và tin vịt QAnon

25 January 2021 314 views No Comment

Jakehammer Nguyễn

Trước ngày Tổng thống Biden và Phó Tổng thống Harris tuyên thệ nhậm chức, ngày 20/1/2021, các trang Facebook tiếng Việt trong và ngoài nước rộn lên các loại tin đồn theo kiểu thuyết âm mưu như sau:

– Tổng thống Trump sẽ ban hành thiết quân luật vào ngày 20/1, và mở một phiên tòa xử bọn phản quốc như là Biden, Clinton, Obama,…

– Song song với thiết quân luật, sẽ bị cúp điện 10 ngày.

– Quân đội được huy động đến hàng trăm ngàn quân ở thủ đô Washington.

– Vụ bạo loạn ngày 6/1/2021 là do tổ chức AntiFa và Black Lives Matter gây ra, với sự giúp sức của Bắc Kinh.

– Đức Giáo hoàng bị bắt

– Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi bị bắt.

– Quân đội Tàu cộng đã xâm nhập nước Mỹ qua ngã Canada và ém quân ở bang Maine.

Thật ra thì, có khoảng 25 ngàn vệ binh quốc gia được triển khai ở thủ đô Washington DC và an ninh được siết chặt sau ngày bạo loạn 6/1/2021, ngày mà những người ủng hộ ông Trump nghe theo lời ông ta, tấn công điện Capitol.

Cơ quan điều tra FBI cho biết, không có mối liên hệ nào giữa cuộc bạo loạn ở điện Capitol với phong trào AntiFa, cũng như Black Lives Matter.

Khoảng 12 giờ trưa ngày 20/1/2021, ông Biden tuyên thệ nhậm chức tổng thống, trước đó là người phó của ông, bà Harris, nhậm chức phó tổng thống.

Các trang Facebook tiếng Việt, mặc dù có giảm số lượng đăng tải các thuyết âm mưu hơn trước, nhưng lại xuất hiện một thuyết mới là, đến tận ngày 4/3/2021, tổng thống Trump (nay đã là cựu) mới ra tay.

QAnon

Tất cả những tin vịt và thuyết âm mưu đó đều xuất phát từ một phong trào trên mang, có tê là QAnon (từ đây gọi tắt là Q) của Mỹ, thu hút đến hàng triệu người tin tưởng như những tín đồ.

Xuất phát của Q (có nghĩa là Q ẩn danh, Q Anonymous), được cho là xuất hiện lần đầu tiên vào tháng 10/2017 trên một website có tên là 4chan, theo đó một người lấy nick Q, tự xưng là một viên chức tình báo cao cấp của chính phủ Mỹ.

Q nói rằng, ông Trump nhận sứ mạng cao cả của các tướng lãnh Mỹ một cách bí mật để đánh bật gốc một “nhà nước ngầm” thao túng nước Mỹ và thế giới. Trong nhà nước ngầm này có các nhân vật cao cấp của Đảng Dân chủ, và cả những người như Đức Giáo hoàng, Bill Gates,… buôn bán trẻ em, ấu dâm, ăn thịt trẻ em.

Website 4chan sau đó không còn được sử dụng nữa. Các thuyết âm mưu và bàn luận của Q được chuyển sang website 8chan, sau đó chuyển thành 8kun, mà chủ của nó là hai người, ông James Watkins và con trai Ronald Watkins. Hai cha con này có quốc tịch Mỹ, chuyển sang sống ở Philippines vào năm từ năm 2001, mua một trang trại nuôi heo gần Manila.

Website 8chan biến mất sau vụ xả súng ở El Paso, Texas, hồi tháng 8/2019, làm nhiều người chết. James Watkins bị Quốc hội Mỹ triệu tập trong một phiên điều trần kín, vì những kẻ âm mưu vụ xả súng đã bàn luận trên 8chan.

Theo một số giả thuyết của những nhà nghiên cứu về hiện tượng QAnon, rất có thể James Watkins chính là Q, hoặc là người biết về Q.

Mạng xã hội tiếp tay Qanon

Nhưng Watkins được lợi gì khi đưa thuyết âm mưu Q trên website của mình? Các bình luận của Q thường đưa ra như một trò chơi mã hóa, thu hút người ta bàn luận, từ đó tăng số view, và đi theo là lợi nhuận từ quảng cáo. Watkins cũng có thể xin tiền “tài trợ” cho những “mục đích lý tưởng” của phong trào. Cách thức kiếm tiền này là rất phổ biến trong thời đại mạng xã hội.

Không chỉ Watkins mà còn nhiều người khác góp phần thúc đẩy các thuyết âm mưu của Q, trong đó có ba nhân vật được giới phóng viên điều tra tìm ra được danh tánh và địa chỉ, đó là Tracy Diaz, Coleman Rogers và Paul Furber. Paul Furber là người Nam Phi, hai người kia ở Mỹ. Tracy Diaz có một kênh YouTube chuyên đưa những thuyết âm mưu của Q, kênh YouTube này có đến 90 ngàn người theo dõi.

Coleman Rogers cũng rất tích cực trong việc đưa tin vịt và thuyết âm mưu Q. Có những đồn đoán rằng Rogers cũng chính là Q.

Trong số những người tích cực truyền bá các tin vịt và thuyết âm mưu Q là ông Trump cùng các thành viên trong gia đình ông, cũng như một số luật sư thân cận như Lin Wood, Sidney Powell,… vì những thuyết âm mưu này thích hợp với mục đích chính trị của họ, như vụ họ nói rằng có gian lận bầu cử. Ông Trump đã từng dùng Twitter để lan truyền 1 video, trong đó nói ông Joe Biden là ấu dâm.

Các kênh cực hữu như Breibart, OAN, thậm chí một số người làm chương trình của Fox News cũng rất tích cực trong việc truyền bá tin vịt và thuyết âm mưu Q. Hai nhân vật từng ủng hộ Q đã trở thành dân biểu trong hạ viện Mỹ là Lauren Boebert từ Colorado và cô Marjorie Taylor Greene từ Georgia.

Facebook, Twitter, Reddit là những mạng xã hội góp phần không nhỏ trong việc đưa tin vịt và thuyết âm mưu của Q từ những trang web ít được biết đến, phổ biến rộng rãi ra hàng triệu công chúng.

Đến Epoch Times, Đại Kỷ Nguyên

Các nguồn tiếng Anh ở 8chan, 8kun, Facebook, Reddit, Twitter, sau đó được dịch ra tiếng Việt mà người ta thấy nhiều nhất trên các trang liên quan đến tổ chức Pháp Luân Công là Đại Kỷ Nguyên, Tân Đường Nhân, Trí thức Việt… mà tôi có trình bày câu chuyện này trong bài “Chống cộng, phò Trump bằng tin vịt”, đăng trên Tiếng Dân ngày 15/1/2021.

Từ các trang này, hàng chục người làm YouTube tiếng Việt, trong và ngoài nước, khuếch trương thành những tin giật gân trên kênh của họ để kiếm tiền. Ngoài mục đích kiếm tiền rõ ràng của các YouTubers này, còn có hàng ngàn trang Facebook trong và ngoài nước cũng phao tin vịt và thuyết âm mưu Q.

Lý do đàng sau những trang này khá đa dạng, có những người muốn nổi tiếng câu view, có những người thật sự tin vào tin vịt và thuyết âm mưu, nhưng cũng có người cho rằng các trang này được sự hỗ trợ của dư luận viên của đảng Cộng sản trong nước để thao túng thông tin, gây nhiễu loạn trong cộng đồng người Việt chống Cộng sản.

Hậu quả khó lường của niềm tin ảo ảnh

Ngay trước vụ bạo loạn ngày 6/1/2021, nhiều nhóm Q đã bị cấm hoặc chận trên các nền tảng mạng xã hội vì kích động bạo lực, gây nhiễu thông tin về sức khỏe (dịch Covid, chủng ngừa). Sau vụ bạo loạn, việc ngăn chận càng diễn ra nhiều hơn. Twitter khóa đến hơn 70 ngàn tài khoản liên quan đến Q. Facebook cũng có nỗ lực tương tự.

Tuy vậy người ta vẫn thấy khá nhiều tin vịt và thuyết âm mưu Q được lan truyền trên các trang Facebook tiếng Việt như đã đề cập. Điều này có thể là do Facebook chú vào các tài khoản tiếng Anh nhiều hơn, nên các trang Facebook tiếng Việt được “lọt lưới”.

Việc chia sẻ tin vịt và thuyết âm mưu Q không chỉ có ở giới bình dân người Việt không thạo tiếng Anh, mà nó có cả ở những giới khoa bảng, trong và ngoài nước, những người có bằng cấp như luật sư, tiến sĩ. Những người này chia sẻ những thông tin như “Đức Giáo hoàng bị bắt” vì liên quan đến cộng sản Trung Quốc, Trump là thiên sứ, tình báo Mỹ có nhiều bằng chứng về gian lận bầu cử,…

Khi nghiên cứu về sự bùng nổ hiện tượng Q, các nhà nghiên cứu phương Tây cho rằng, nó xuất phát từ nhiều vấn đề như là: Thấy rằng mình đang tham gia vào một lý tưởng nào đó, không tin tưởng ở các cơ quan truyền thông lâu đời, sự buồn chán trong xã hội hiện đại, những niềm tin tương tự như trong một giáo hội,… Họ cảm thấy dễ chịu trong một vùng êm ái (comfort zone) phù hợp với niềm tin của họ.

Đại dịch Covid-19 cũng góp phần làm tăng số tín đồ của tin vịt và Q, vì người ta bị ở nhà nhiều hơn, theo dõi và bàn tán tin vịt nhiều hơn.

Trên hết sự phát tán tin vịt và Q là nhờ vào những công cụ rất kinh khủng của xã hội hiện đại là mạng xã hội và cơ chế kiếm tiền của nó qua câu view.

Đối với cộng đồng nói tiếng Việt, cũng có sự mất niềm tin vào cơ quan truyền thông, đặc biệt là dân chúng trong nước với hệ thống truyền thông của Đảng, sự bất tín vào chính quyền, và sâu xa hơn nữa có thể là niềm tin vào sấm ký, mê tín dị đoan, thừa hưởng từ thời phong kiến rất xa xưa.

Tin vịt và thuyết âm mưu Q đặc biệt mạnh mẽ ở một số cộng đồng người nói tiếng Việt và chống cộng. Có thể điều đó xuất phát từ sự tức giận chế độ cộng sản, đồng thời cảm thấy tuyệt vọng vì không chống lại được nó. Điều trớ trêu là bản thân chế độ cộng sản cũng đã và đang tồn tại dựa vào hệ thống tin vịt và thuyết âm mưu từ rất lâu đời (hàm lượng tin vịt từ báo chí chính thống có giảm đi trong những năm sau này).

Sau ngày 20/1/2021 khi ông Biden chính thức thành tổng thống, ông Trump về vườn và có khả năng bị kết tội ở tòa án thượng viện vì tội kích động bạo loạn, cùng nhiều vụ điều tra tội phạm khác, báo chí Mỹ cho biết, cộng đồng tín đồ Q người Mỹ bị một cú sốc lớn. Ngay cả nhân vận bị nghi ngờ là Q, tên James Watkins, tuyên bố rằng nước Mỹ đã có tổng thống mới, không có ngày phán xét, không có gì hết.

Một tín đồ thuần thành của Q là Jake Angeli, nổi tiếng với trang phục sừng trâu, cũng đã bị FBI bắt giữ sau ngày bạo động.

Không rõ là có bao nhiêu người Việt là tín đồ Q, họ có thực sự tin vào Q hay chỉ đưa tin vịt để trục lợi, nhưng hình ảnh 5 người phụ nữ Việt Nam chụp ảnh chung với Jake Angeli, trong ngày bạo loạn 6/1/2021, thật sự là một báo động nguy hiểm cho cộng đồng người Việt.

Lá cờ vàng đại diện cho cộng đồng người Việt tại Mỹ xuất hiện cùng với cờ Q, một phong trào được FBI cảnh báo sẽ dẫn đến khủng bố, cũng là một điều vô cùng nguy hiểm.

_____

Tham khảo thêm về QAnon:

https://abcnews.go.com/Politics/men-qanon/story?id=73046374

https://www.reuters.com/article/us-usa-biden-qanon/no-plan-no-q-nothing-qanon-followers-reel-as-biden-inaugurated-idUSKBN29P2VO

https://www.insider.com/who-is-q-why-people-think-jim-watkins-qanon-8chan-2020-10

https://www.nbcnews.com/tech/tech-news/how-three-conspiracy-theorists-took-q-sparked-qanon-n900531

https://www.politico.com/news/2021/01/20/trump-qanon-inauguration-day-460926

—————————


Thuyết âm mưu của QAnon đã lan khắp toàn cầu như thế nào

Translated from VOA News’ article “How the QAnon Conspiracy Theory Went Global”

Masood Farivar, ngày 13 tháng 8, 2020

Ảnh- David Reinert cầm bảng chữ “Q” chờ trong hàng với những người khác để tham dự buổi vận động với Tổng thống Donald Trump tại Wilkes-Barre, Pennsylvania .

Tiểu bang WASHINGTON – Cho đến gần đây, phần lớn thuyết âm mưu ngoài lề được gọi là QAnon là một hiện tượng của Mỹ – một niềm tin rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump đang chiến đấu trong bí mật với một nhóm ấu dâm thuộc “chính thể ngầm” (“deep state”) đang điều khiển thế giới. Khi các vận động tranh cử tổng thống và quốc hội năm 2020 đang nóng lên, giả thuyết cực hữu này đã được ủng hộ trên khắp Hoa Kỳ. Trump đã nhiều lần đăng lại bài Tweet về các tin nhắn từ các tài khoản đăng tải các giả thuyết từ QAnon trong khi hơn một chục ứng cử viên Đảng Cộng hòa đang tranh cử cho Quốc hội cũng đã chấp nhận một số nguyên lý của nó. Tất cả các việc này đã tăng thêm mối lo ngại về những người theo theo chủ nghĩa cực đoan nội quốc bị ảnh hưởng bởi giả thuyết tử thuyết âm mưu mà FBI (Cục điều tra liên bang) đã xác định là một mối đe dọa khủng bố tiềm năng trong nước . Nhưng QAnon không còn chỉ tập trung vào riêng chính trị Hoa Kỳ. Theo nhà nghiên cứu Marc-André Argentino về QAnon, sự lo lắng trên toàn thế giới về đại dịch coronavirus đã khích động một thuyết âm mưu vô chứng cứ lan rộng toàn cầu, với những người ủng hộ ở ít nhất 71 quốc gia. Nghiên cứu viên Argentino cho biết: “Sự ủng hộ cho QAnon đã bùng nổ trong một thời gian ngắn.” Anh là cử viên tiến sĩ tại Trường Đại học Concordia của Canada và một cộng sự tại Mạng lưới toàn cầu về Chủ nghĩa cực đoan & Công nghệ (Global Network on Extremism & Technology). Các chuyên gia đã theo dõi các lý thuyết âm mưu phát triển mạnh trong thời kỳ khủng hoảng. Khi toàn cầu tìm cách lý giải và chấp nhận đại dịch chết người mà các nhà lãnh đạo đối phó không hiệu quả, QAnon đã tìm được một lượng khán giả nhiệt tình với lời hứa giải cứu khỏi chế độ chuyên chế khi kết thúc cuộc đấu tranh mang tên “Cơn Bão” (“The Storm”). Theo Argentino, ngoài nước Mỹ ra, Đức là nước có nhiều người ủng hộ QAnon nhất thế giới mặc dù họ đã qua khỏi tình trạng tệ nhất trong dịch COVID. Trên ứng dụng nhắn tin Telegram, một kênh QAnon của Đức tự hào có đến 120,000 thành viên. Trong những tháng trước đây, sự phát triển lớn nhất trong số người theo QAnon quốc tế là từ Brazil, một điểm đại dịch nóng nơi mà vi-rút đã giết hơn 100,000 người.

Ảnh – Một người đàn ông giơ bảng ghi câu “Q-Nited We Stand” trong cuộc biểu tình do các thành viên của Tổ chức Cầu nguyện Yêu nước (Patriot Prayer) và các nhóm khác ủng hộ quyền sử dụng súng gần Tòa thị chính tại thành phố Seattle.


Đây là sơ lược về QAnon: Chữ Q là có nghĩa gì?

“Q” là một nhân vật trên mạng tự xưng là người trong chính phủ với giấy phép bảo mật hàng đầu cấp Q và có tin tức về hoạt động bên trong của chính thể ngầm. Vào tháng 10 năm 2017, người đăng ẩn danh này xuất hiện lần đầu tiên trên mạng khi anh ta truy cập bảng hình ảnh từ mạng 4chan với một điềm báo hoang đường: Cựu Bộ trưởng Bộ Ngoại Giao và đối thủ Đảng Dân chủ của Trump, bà Hillary Clinton sẽ chóng bị bắt và nhiều cuộc bạo loạn sẽ xảy ra sau đó. Dự đoán này đã bị chứng minh là sai, cũng như nhiều dự đoán khác sau đó, bao gồm cả giả thuyết về loạt cáo trạng của các đảng viên Dân chủ khác. Nhưng điều đó đã không ngăn nhân vật Q tiếp tục đăng về “cuộc chiến bí mật” của Trump chống lại một nhóm ấu dâm của “chính thể ngầm”, với những ám chỉ bí mật trên mạng của hắn được những các tín hữu phân tích và lan truyền ngày càng tăng cao. Từ đó, một phong trào thuyết âm mưu mới nổi lên, với Q bắt đầu tại vị trí các “nhân vật ẩn danh” trước đó như “FBIAnon” và “CIAAnon” sau khi họ đã biến mất. QAnon nổi bật hơn vì hắn xuất hiện sau Pizzagate, một thuyết âm mưu vào năm 2016 tuyên bố Đảng Dân chủ đang điều hành một đường dây buôn bán tình dục trẻ em từ tầng hầm của một cửa hàng pizza ở tiểu bang Washington. Cho đến nay, những sự kiện này vẫn không có chứng cứ và chưa hề xảy ra. Trong khi những lời lảm nhảm của QAnon tập trung vào nỗ lực của chính thể ngầm để phá sự tái đắc cử của Trump, sự lạm dụng trẻ em và việc buôn bán tình dục vẫn là một niềm tin trung kiên của hắn. Trong “tin” dài dòng cuối cùng của hắn vào ngày 31 tháng 7, Q nhấn mạnh rằng đại dịch coronavirus một phần được thiết kế để giúp “che chắn” ứng cử viên tổng thống của đảng Dân chủ Joe Biden khỏi phải xuất hiện trước công chúng và tham gia vào các cuộc tranh luận và để “loại bỏ” hoặc trì hoãn các cuộc vận động của Trump. Kevin Grisham nói: “Từ cốt lõi tư tưởng của hắn, QAnon tin rằng Tổng thống Trump là người sẽ cứu thế giới khỏi tay kẻ xấu và vạch trần chính thể ngầm hiện đang tồn tại ở Hoa Kỳ và ở nước ngoài.” Grisham là phó giám đốc của Trung tâm Nghiên cứu Hận thù và Chủ nghĩa cực đoan tại Trường Đại học Tiểu bang California ở San Bernardino. Những người ủng hộ QAnon nói rằng chính thể ngầm là có thật, và họ bác bỏ quan điểm rằng họ “tôn thờ” Trump hoặc “Q.” Gần đây, người ủng hộ nổi tiếng của QAnon là Joe Stroh (được gọi là “Obiwan Qenobi” trên mạng xã hội) đã đăng bài tweet: “Qanon là một nhóm toàn cầu gồm những người yêu nước / người bất bạo động tôn thờ chân lý, hiến dâng cho Chúa, cứu con cái chúng ta khỏi nạn buôn người và loại bỏ Chính thể Quỷ quái Ngầm (Satanic Deep State).”

Thực sự Q là ai?

Bất chấp những suy đoán lan tràn, chưa có ai đã làm sáng tỏ bí ẩn đằng sau nhân vật Q. Ngoài nhóm ủng hộ QAnon, rất ít người xem hắn là một người trong cuộc thực sự. Nhiều chuyên gia tin rằng có thể đã có nhiều người đứng sau tài khoản của Q trong nhiều năm.

Người ủng hộ Tổng thống Donald Trump làm gián đoạn nhóm phóng viên CNN trước một buổi tập hợp ở Tampa, Fla.

Ai theo QAnon?

Dù Q lang thang các diễn đàn hình ảnh bên lề, cộng đồng người theo dõi hắn đã và đang bùng nổ trên những trang mạng chủ lưu: Facebook, Twitter, YouTube, và Telegram. Theo Argentino, mỗi ngày có khoảng 300,000 đến 400,000 người đăng nội dung về QAnon trên Facebook, Twitter, và Telegram. Thật là một sai lầm nếu chúng ta coi thường môn đồ của QAnon là “những kẻ điên đội mũ thiếc sống chui nhủi trong tầng hầm nhà bố mẹ”. Nữ doanh nhân Georgia Marjorie Taylor Greene, người thường xuyên quảng bá thuyết âm mưu QAnon, vừa trúng cử sơ bộ để tiếp tục tranh cử vào Hạ viện. Cô có khả năng cao sẽ giành được chiếc ghế Hạ viện vào tháng 11 nhờ sự ủng hộ từ khu quốc hội nghiêng mạnh về Cộng hòa của cô. Ngày 4 tháng 7, cựu cố vấn an ninh quốc gia Michael Flynn xuất hiện trong một video và thuật lại một khẩu hiệu nổi tiếng của QAnon: “Where we go one, we go all.” (Tạm dịch: Nơi đâu chúng ta đi một mình, chúng ta sẽ dồn lực vào nơi ấy.) Dù chưa rõ ràng tán thành phong trào này, Trump đã nhận được sự ủng hộ rộng rãi từ nhóm theo QAnon tham gia các buổi tập hợp của ông trong những chiếc áo QAnon. Khi được hỏi Trump có chào đón sự ủng hộ của nhóm QAnon không, một nữ phát ngôn viên cho chiến dịch tranh cử của Trump đã không phản hồi.

Đại dịch đã ảnh hưởng QAnon như thế nào?

Từ khi đại dịch coronavirus bắt đầu bùng phát, lượng theo dõi QAnon nhanh chóng leo cao. Theo nghiên cứu của Argentino, số lượng thành viên nhóm QAnon trên Facebook tăng 800% lên 1.7 triệu, và những tài khoản Twitter đăng hashtag liên quan QAnon tăng 85% lên 400,000. Vài tuần gần đây, Facebook và Twitter đã gỡ xuống các tài khoản QAnon vì vi phạm điều khoản và tiêu chuẩn của trang. Họ dự kiến sẽ hành động thêm. Tuy nhiên, chuyên gia cho rằng các biện pháp kỷ luật sẽ khó dập tắt được phong trào. Thứ nhất, thuyết âm mưu nằm trong tự do ngôn luận và các công ty mạng xã hội không thể quy QAnon vào loại “nhóm nguy hiểm.” Thứ hai, bài trừ người theo QAnon khỏi Facebook và Twitter sẽ chỉ khẳng định thêm rằng họ thực sự đang trong cuộc chiến thông tin chống lại giới thượng lưu trong truyền thông và những kẻ trong chính phủ ngầm. “Đàn áp chỉ làm vững thêm lòng tin vào thuyết âm mưu của họ thôi,” Grisham nói.

Người ủng hộ QAnon quốc tịch Romania tham gia một buổi tập hợp chống lại những biện pháp ngăn chặn COVID-19 lây lan của chính phủ, như đeo khẩu trang, tại Bucharest, Romania, 10 tháng 8, 2020.


Tầm phủ sóng của QAnon ở nước ngoài đến đâu?

Phần lớn số người theo dõi mới của QAnon là ở nước ngoài. “Các nhóm này bắt đầu mọc lên khắp nơi,” Grisham nói. Một số nước có lượng hoạt động QAnon tăng vọt lớn nhất gồm có Đức, Anh, Úc và Canada, sau đó là Pháp, Ý, và New Zealand. “Hiện tượng lan tỏa khắp toàn thế giới này cho thấy nó có ý nghĩa với cộng đồng quốc tế,” Grisham bình luận. Theo Argentino, một số người địa phương theo QAnon coi Trump như đấng cứu thế của họ, còn một số người khác lại tin rằng những vị lãnh đạo địa phương sẽ xuất hiện nhằm tiêu diệt chính phủ ngầm của chính họ.

Người dịch: Que Do, Ren Dinh

Biên tập: Khánh (Vy) Lê

nguồn: NGƯỜI THÔNG DỊCH

Comments are closed.