Home » Featured, Featured @ en, Tài Liệu, Tin Hoa Kỳ, Văn Học - Văn Nghệ

Barack Obama : ĐẤT HỨA – A Promised Land (Ch.1-3)

27 November 2020 252 views No Comment

Tác giả:  BARACK OBAMA

 

Người dịch : IAN BUI

 

My Vietnamese translation of excerpts taken from the 2020 memoir by the 44th president of the United States. It is a work in progress; as always, please link back to this page for the latest updates. Comments or suggestions are more than welcomed and most appreciated. -ianbui

Sách và Tôi

Những năm trung học tôi bắt đầu đặt nhiều câu hỏi — về việc cha mình không có mặt trong cuộc sống và lựa chọn của mẹ tôi; vì sao tôi sống ở một nơi không mấy ai giống mình. Rất nhiều câu hỏi về chủng sắc: Tại sao người da Đen có thể làm cầu thủ bóng rổ nhưng không thể làm huấn luyện viên? Con bé trong trường có ý gì khi nói nó không nghĩ tôi là người da Đen? Tại sao diễn viên Đen trong phim hành động toàn những tên khật khùng chơi dao bắn súng, trong khi nếu có một nhân vật đàng hoàng nào đó — đóng vai tà lọt, dĩ nhiên — thì anh ta luôn bị giết?

Đội bóng rổ trường tư thục Punahou, khoảng năm 1978; “barry obama” là cầu thủ Đen duy nhất.

Nhưng tôi không chỉ chú ý đến màu da mà còn đến giai cấp. Lớn lên ở Indonesia tôi thấy rõ hố cách biệt sâu thẳm giữa thành phần ưu tú giàu có và đám đông nghèo khổ. Tôi bắt đầu nhận ra những xung khắc mang tính bộ lạc tại quê hương của cha tôi — hận thù giữa những người bề ngoài trông rất giống nhau. Tôi chứng kiến mỗi ngày cuộc sống chật vật của ông bà ngoại mình, những nỗi thất vọng được khoả lấp bằng TV và rượu, đôi khi bằng cái máy giặt hoặc chiếc xe hơi mới. Tôi để ý thấy mẹ mình phải trả giá cho tự do trí tuệ của bà bằng thiếu thốn về tài chánh, và đôi khi bằng rối loạn trong đời sống riêng tư. Và tôi trở nên quen thuộc với việc phân chia ngôi thứ khá lộ liễu giữa đám bạn mình dựa trên sự giàu có của cha mẹ chúng. Chưa kể là, không như lời mẹ tôi dạy, những kẻ gian dối, bẩn bựa, tự cao tự đại thường ăn trên ngồi trước, trong khi những người mẹ tôi cho là đàng hoàng tử tế hay bị thua thiệt.

Tất cả những điều này làm cho tâm trí tôi bị kéo đi bốn phương tám hướng. Dường như vì gốc gác bất bình thường của mình cùng với những thực trạng quá khác biệt mà tôi phải thích nghi, tôi như một cá thể đến từ mọi nơi đồng thời chẳng từ nơi nào cả, là tập hợp những bộ phận rời rạc không ăn khớp với nhau — như con thú mỏ vịt, hay một động vật giả tưởng bị nhốt trong một môi trường mong manh dễ vỡ, không biết đâu là nhà. Và tôi nghiệm ra — mặc dù không hoàn toàn hiểu vì sao hay bằng cách nào, rằng nếu tôi không tìm cách khâu vá những mảng rời của mình lại, rất có thể tôi sẽ phải sống một mình suốt đời.

Tôi không nói với ai những chuyện này, dĩ nhiên — với gia đình và lũ bạn lại càng không. Tôi không muốn làm họ phiền lòng, cũng như không muốn bị để ý nhiều hơn nữa vì bản thân mình đã không giống ai. Nhưng tôi tìm được chốn nương náu trong sách vở. Thói quen đọc sách đến từ mẹ tôi, nhồi vào đầu tôi từ thuở còn thơ — mỗi khi tôi thở than quá chán không có chuyện gì làm, những năm bà không có tiền gởi tôi vào trường quốc tế ở Nam Dương, hay những hôm tôi phải theo mẹ đến nơi làm việc vì bà không có tiền mướn người giữ trẻ.

Đọc sách đi,” mẹ tôi thường bảo. “Xong kể mẹ nghe con học thêm được điều gì mới.”

Nhà thờ Central Union Church ở Oahu, 1924, một địa điểm lịch sử của Hawaii.

Có một thời gian vài năm tôi phải sống với ông bà ngoại ở Hawaii trong khi mẹ tôi ở lại Nam Dương để làm việc và nuôi em gái tôi là Maya. Không có mẹ ở cạnh để thúc đít, việc học hành của tôi tuột dốc thấy rõ qua cuốn sổ học bạ. Nhưng đến khoảng năm lớp 10 bỗng có sự thay đổi. Tôi còn nhớ rõ, hôm ấy tôi theo ông bà ngoại đi lùng mua đồ cũ tại nhà thờ Central Union Church, đối diện khu apartment nơi chúng tôi ở. Tôi bắt gặp mình đứng tần ngần trước một cái thùng to chứa đầy những quyển sách bìa cứng cũ mốc. Không hiểu vì lý do nào, tôi bắt đầu bốc ra những cuốn có tựa nghe hay hay hoặc tên tác giả lờ mờ quen thuộc — Ralph Ellison, Langston Hughes, Robert Penn Warren, Dostoyevsky, D.H. Lawrence, Ralph Waldo Emerson… Ông ngoại tôi, lúc ấy đang ngắm nghía một bộ gậy đánh golf, ngạc nhiên hết sức khi thấy tôi bưng ra nguyên một thùng sách cũ:

Tính mở thư viện sao vậy con?

Bà tôi biểu ông im, đừng chọc tôi nữa khi thấy bỗng dưng thằng cháu của mình nổi hứng đọc văn chương cổ điển. Là người thực tế, bà nhắc tôi phải làm xong bài tập ở trường trước khi lao đầu vào thế giới của ‘Tội Ác và Hình Phạt’ [Dostoyevsky].

Cuối cùng thì tôi cũng đọc hết mớ sách đó. Khi thì thức khuya. Khi thì sau các buổi tập bóng rổ và vài lon bia với đám bạn. Hoặc sau khi trượt ván chiều thứ Bảy, ngồi trong chiếc xe Ford Granada cũ kỹ của ông ngoại với chiếc khăn quấn quanh bụng để không làm ướt ghế. Đọc hết, tôi bắt đầu lùng thêm sách tại các phiên chợ bán đồ cũ khác. Phần lớn tôi chỉ hiểu lơ mơ những gì mình đọc. Tôi bắt đầu khoanh những chữ lạ để tra tự điển nhưng ít khi nào để ý xem chúng phát âm ra sao — hai mươi mấy tuổi đầu tôi vẫn chưa biết phát âm cả đống từ tuy hiểu rõ ý nghĩa của chúng. Tôi làm việc chẳng có hệ thống hay quy trình gì ráo. Y như một thằng nhóc mày mò trong garage của ông già, lượm lặt đinh ốc, dây điện và các thứ vụn vặt, không hiểu để làm gì nhưng biết rồi đây chúng sẽ có chỗ xài một khi hắn tìm ra mục đích đời mình.

“A Promised Land”, pp. 8-10 (ianbui dịch)

Barack Obama: Đất Hứa – A Promised Land (Ch.1-2)

Barack Obama: Đất Hứa – A Promised Land (Ch.1-1)

Leave your response!

Add your comment below, or trackback from your own site. You can also subscribe to these comments via RSS.

Be nice. Keep it clean. Stay on topic. No spam.

You can use these tags:
<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

This is a Gravatar-enabled weblog. To get your own globally-recognized-avatar, please register at Gravatar.