Home » Bình Luận, Featured, Featured @ en, Headline, Headline @en, Tin Cộng Đồng, Tin Hoa Kỳ

Hoàng Ngọc Nguyên: CHÚNG TA CẦN NHAU

3 July 2020 174 views No Comment
Last updated: June 29, 2020 at 5:00 a.m. ET
Source: Johns Hopkins University Center for Systems Science and Engineering
Graphic: Natalie Croker and Henrick Pettersson, CNN

HOÀNG NGỌC NGUYÊN

Không chỉ trong cơn đại dịch.
Nhưng nhất là trong cơn đại dịch.
Chúng ta đây là Bản Tin Cộng Đồng và độc giả và “thân chủ”. Bản Tin là một định chế “tự phát” (đương nhiên), bất vụ lợi (càng đương nhiên), có một “sứ mạng” (tự gánh vác) là phục vụ nhu cầu thông tin, hiểu biết của người Việt trong cộng đồng quốc gia, và đương nhiên chỉ tồn tại – chưa nói đến phát triển – nếu có sự ủng hộ, tin cậy, tìm đến của độc giả (khi họ tin rằng BT đáp ứng được phần nào nhu cầu thông tin của mình) và, thực tế hơn, của thân chủ, những cơ sở kinh doanh hiểu được cái khó, cái cần của Bản Tin. Độc giả là những người thực sự có nhu cầu, nhất là đối với những người quen thuộc với đọc báo tiếng Việt. Ngày nay, báo chí tiếng Việt nhìn quanh quẩn chẳng thấy đâu, nhật báo cũng không mà tuần báo cũng chẳng. Các cơ sở kinh doanh (các chợ, nhà hàng, các cơ sở dịch vụ…) đến với Bản Tin là đến với cộng đồng, đến với độc giả, và đưa khách hàng đến với mình.
Nói lên điều này vào lúc này bởi vì chúng ta đang có thể tiến đến gần cao điểm mới của đợt đầu của đại dịch COVID-19 – chưa nói đến đợt hai. Bản Tin sẽ cố hết sức trong khả năng hạn chế cảnh báo độc giả những chuyện cần biết cần làm. Độc giả có thể đến với Bản Tin để biết phần nào mối họa này cùng những tin tức khác cần biết trong một thời đại họa không chỉ đến từ kẻ thù vô hình mà còn vì một thị trường chao đảo, một chính trường đảo điên, một xã hội phân hóa, chia rẽ, nghi kỵ và cả hận thù. Và sau lưng Bản Tin và độc giả đều có những thân chủ làm cầu nối. Đó là ý nghĩa của “kinh tế thị trường”.
Cho đến ngày hôm nay, 29-6, không có gì nghi ngờ nữa là đại dịch vẫn còn là một đe dọa nghiêm trọng chết người đối với người dân cả nước nói chung, và người dân của tiểu bang Utah của chúng ta nói riêng. Chẳng có thể nuôi dưỡng ảo tưởng đã qua rồi cơn ác mộng, không nói gì đến “thành kiến” cho rằng dịch coronavirus chỉ là chuyện bịa đặt của những người “Dump-Trump” phá một tổng thống đã khẳng khái nhất định không mang mạng che mặt, do đó người ta càng nhận ra mặt thật của ông rõ hơn.
Nước Mỹ với dân số 320 triệu nổi bật trên thế giới nhờ coronavirus. Tiểu bang Utah với dân số 3.2 triệu cũng đang nổi bật trong nước Mỹ cũng có thể nhờ COVID-19.
Đến ngày 30-6, dân Utah sẽ biết được ai sẽ là thống đốc trong tương lai của họ, vì đó là ngày bầu cử sơ bộ của phía đảng Cộng Hòa chọn ứng cử viên. Ứng cử viên Cộng Hòa nào hầu như đương nhiên cũng đánh bại ứng cử viên Dân Chủ trong bầu cử cuối cùng ngày 3-11 tại tiểu bang Mormon Cộng Hòa này. Trong hai ngày 27-28 tháng sáu người ta chứng kiến một sân khấu chính trị đáng lắc đầu: từ ông cựu thống đốc Jon Huntsman, đương kim phó thống đốc Spencer Cox đến hai ứng cử viên nhẹ kí hơn là doanh nhân Thomas Wright và cựu Chủ tịch Hạ Viện Utah Greg Hughes, ông nào cũng xác nhận trung thành tuyệt đối với Donald Trump và tố người khác giả mạo. Lý do dễ và cũng khó hiểu: cử tri Cộng Hòa xem sự ủng hộ ông Trump như một bằng chứng “một lòng với đảng”; nhưng vì sao người Cộng Hòa dễ dàng đồng hóa ông Trump với đảng thì đó là câu hỏi lịch sử và chính trị lớn. Ngay Quốc Hội liên bang cũng thế mà thôi.
Phỏng chừng ông Cox có thể thắng vì ông là phó thống đốc đương nhiệm, được thống đốc Gary Herbert ủng hộ bằng mọi giá (Herbert từng bị tai tiếng với chuyện gọi ông Wiright đến văn phòng và bảo ông này hãy rút lui để nhường phiếu cho ông Cox). Điều khôi hài là ông Huntsman nguyên là thống đốc Utah, từ chức năm 2008 để đi làm đại sứ cho Tổng thống Obama tại Trung Quốc. Lúc đó, phó thống đốc cho Huntsman chính là Herbert! Thăm dò đang cho thấy ông Cox, ba ngày trưóc bầu cử sơ bộ, đang dẫn Huntsman 2-3 điểm. Để xem ông Huntsman, với thế lực gia đình to lớn bao đời, có tờ Salt Lake Tribune hậu thuẫn, có thể lât ngược thế cờ hay không. Phía đối nghịch đã chơi Huntsman, tố ông trên mạng là “tay sai” của Obama, nhưng thực ra, có lẽ ông Huntsman cũng là đại sứ cho ông Trump tại Nga.
Utah là một tiểu bang Cộng Hòa từ bao đời, cho nên cách đáp ứng trước đại dịch coronavirus có phần nào Cộng Hòa: tích cực khuyến khích việc mở cửa trở lại. Thống đốc Herbert cũng giống Trump ở chỗ bao giờ cũng nói “nạn dịch được kiểm soát chặt chẽ, hữu hiệu”, và Utah phải mở cửa. Có điều khác là ông Herbert nhấn mạnh đến nhu cầu đeo mạng.
Câu chuyện đại dịch ở tiểu bang Mormon có dân số là 3.2 triệu này khởi đầu là lạc quan nhưng dần dần chuyển qua thận trọng và cuối cùng hiện nay có thể là bi quan.
Trong tháng Ba, trong khi đại dịch bùng phát ở nhiều nơi, Utah chỉ có 1.012 trường hợp nhiễm (trung bình 34/ngày) và 7 người thiệt mạng.
Qua tháng tư, số trường hợp nhiễm lên tới 3.816 (tăng gần 4 lần), và số người chết 39 (tăng hơn 5 lần so với tháng trước). Tinh trung bình, một ngày có 130 trường hợp mới và hơn 1 người chết.
Đến tháng năm, tháng thử thách của việc mở cửa, đến 5.171 người bị nhiễm (trung bình 170/ngày), và 71 người thiệt mạng (hơn 2 người/ngày).
Tuy nhiên, từ 1-6 đến 28-6 đã có 11.072 trường hợp nhiễm, trung bình 395 /ngày, hơn gấp đôi so với tháng năm. Có 14 ngày số trường hợp nhiễm bệnh mới lên đến hơn 400! Tính trung bình một ngày trong tuần cuối cùng của tháng Sáu, (22-28 tháng sáu) là 520 trường hợp, gấp ba lần số trung bình trong tháng Năm. Và cũng tính đến ngày 28-6, tiểu bang đã có 21.100 ca nhiễm, 167 người chết (96 trong tháng Sáu)! Đã có tổng cộng 328.499 ca thử nghiệm, tức khoảng 10% dân số tiểu bang. Utah cũng hiện có 9.000 trường hợp đang tồn tại. Khoảng 11.931 trường hợp bình phục. Đã có 1.396 trường hợp nằm viện, và hiện số người đang được điều trị là 192.
Bởi vậy, Utah từng là một tiểu bang được Tổng thống Trump khen là an toàn thì nay có thể phảøi chuyển hoàn toàn qua màu cam. Nhẹ hơn cam là vàng, nhẹ hơn vàng là xanh… Utah chính là một trong năm tiểu bang có tỷ lệ gia tăng ca nhiễm mạnh nhất nước Mỹ (các tiểu bang còn lại là Arizona, South Carolina, Arkansas, Florida). Nhưng Texas hiện cũng là một tiểu bang bùng phát dữ dội. Năm tiểu bang này đều là Cộng Hòa.
Nếu nước Mỹ có bác sĩ Anthony Fauci dám nói ngược Tổng thống Trump, Utah của chúng ta có bà Angela Dunn, bác sĩ trưởng khoa dịch tễ. Từ đầu tháng Năm, bà đã nói mặc dù tiếng nói của bà là thiểu số, bà vẫn phải lên tiếng: không thể xem nhẹ sự đe dọa của coronavirus, thứ nhất là vì người ta vẫn chưa hiểu về loại vi khuẩn đại họa toàn cầu này, và thứ hai chưa có thuốc trị, vaccine phòng ngừa. Hai điều này lãnh đạo chính trị thường hay quên, bởi vậy thăm dò mới đây trên nước Mỹ cho thấy người dân tín nhiệm giới y học hơn nhũng người lãnh đạo chính trị chuyên bán thuốc dạo. Khi Utah mới bắt đầu mở cửa trở lại, bà Dunn đã cảnh báo phải từ từ, cẩn trọng, cân nhắc từng bước. Càng về sau, bà càng thưòng xuyên nhắc nhở: giữ khoảng cách (social distancing), đeo mạng, rửa tay. Bà nêu ý kiến nếu đến cuối tháng sáu này tình hình không khả quan hơn, thì chính quyền phải mạnh dạn chuyển qua màu cam, từ màu vàng hiện nay, để ngưòi dân có một ý thức về sự nghiêm trọng của tình hình.
Nếu nhìn xe cộ ngoài đường, người người ra vào Costco, Sams Club, Walmart, Smith, Target, Ocean Market… người ta dễ có cảm tưởng công chúng có vẻ chẳng hiểu gì cả chuyện gì đang xảy ra. Người ta vẫn sẵn sàng ra đường và xuống đường. Không mấy người hiểu được tấn bi kịch của thời đại ngày nay cho xã hội, cho nhiều gia đình bị mất mát, cho nhiều người già đang phát điên vì tuyệt vọng.
Cuối cùng, Thống đốc Herbert đã lên tiếng báo động về sự gia tăng hiện nay. Ông cho biết cộng đồng người Hispanic và Latino là nhóm có mức tăng mạnh nhất. Tính ra, dân số của cộng đồng này khoảng 14%, nhưng đến 43% người bị nhiễm là họ. Trong khi đó, người da trắng chiếm đến 78% dân số nhưng chỉ có 34.4% trường hợp nhiễm bệnh. Bác sĩ Tamara Moores Todd, chuyên viên dược liệu cấp cứu của Intermountain Care, đã nói trong cuộc họp báo chung đó: Văn hóa Latino là ấm áp, gần gũi. Chúng tôi yêu cầu quí vị hãy giữ đoàn kết, nhưng về mặt gần gũi thì phải tách rời khi có thể để tránh lan nhiễm tệ hơn”. Bà nhấn mạnh phải mang mạng che mũi che miệng trong các chợ và nơi công cộng là những nơi khó tránh xa mọi người. Người Hispanic theo tập quán thường ở chung nhiều thế hệ trong một nhà. Chính quyền cũng đang khuyến khích những di dân không có giấy tờ mạnh dạn đi thử nghiệm vi khuẩn corona, vì họ sẽ chẳng bị hỏi giấy tờ gì cả. Về tuổi tác, thành phần bất trắc nhất là cao niên 60 trở lên chiếm đến 80% số ngưòi thiệt mạng, dĩ nhiên càng cao tuổi, càng hiểm nguy. Bởi vậy cũng nổi lên những người già trên 85 sống tại những trung tâm cao niên – chẳng hạn như cựu chiến binh.
Nhưng bác sĩ Dunn đã kết luận: “Lần thứ nhì trong tuần, chúng tôi phải thông báo một cao điểm mới của nạn dịch này. Những trường hợp này tác động lên tất cả cư dân Utah. Chúng có khả năng đe dọa nền kinh tế của chúng ta, năng lực của chúng ta bảo đảm mọi người có thể được chăm sóc tại bệnh viện”. Bà nhấn mạnh: Mỗi một người trong những trường hợp này tiêu biểu cho một gia đình nay phải chịu cách ly. Điều này có nghĩa là cha mẹ sẽ không thể đi làm, trẻ em không thể gặp bạn bè. Mọi trường hợp này làm chúng ta đến gần hơn nữa mức tận dụng năng lực chứa đựng của các bệnh viện. Nếu điều không may này xảy ra, một số ngưòi dân Utah cần chăm sóc tại bệnh viện có thể sẽ không có điều kiện (không có chỗ mà nằm). Và mỗi trường hợp có thể đặt ra một nguy cơ rõ rệt và đáng kể cho bất cứ một ai có mức độ rủi ro cao”.
Thời đại của chúng ta bi đát như thế. Không chỉ bi kịch cho lớp người cao niên. Bi kịch cho xã hội. Cho biết bao gia đình.
Cái giá phải trả cho sư ngu xuẩn, mê muội và phi nhân của con người tạo ra đại họa cho con người?

Hoàng Ngọc Nguyên

Leave your response!

Add your comment below, or trackback from your own site. You can also subscribe to these comments via RSS.

Be nice. Keep it clean. Stay on topic. No spam.

You can use these tags:
<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

This is a Gravatar-enabled weblog. To get your own globally-recognized-avatar, please register at Gravatar.