Home » Tin Hoa Kỳ

“Nước Mỹ trên hết” đồng nghĩa nhân quyền không được ưu tiên trong chuyến đi của TT Trump

9 November 2017 26 views No Comment

VOX – Chuyến công du đến Á châu kéo dài 12 ngày của Tổng thống Mỹ Donald Trump buộc ông phải tìm kiếm sự gần gũi, thân thiện với một số quốc gia vi phạm nhân quyền tồi tệ nhất trên thế giới.

Không giống như Tổng thống Barack Obama, người vẫn tận dụng các chuyến công du đến khu vực nằm trong danh sách vi phạm nhân quyền để lên tiếng, khẳng định quyền lực mềm về đạo đức của Mỹ, ông Trump không có ý định gây bối rối cho lãnh đạo nước chủ nhà hoặc các nhà lãnh đạo trong khu vực bằng việc lưu ý về nhân quyền.

“Lớn tiếng về những vấn đề này sẽ giúp được bao nhiêu?” Cố vấn An ninh Quốc gia H.R McMaster tuyên bố trước ký giả vào hôm thứ 5 (giờ địa phương). “Những gì Tổng thống đang làm có hiệu quả.”

Lời nói của ông McMaster ngụ ý rằng tổng thống có thể nói về quyền con người vào những nơi yên tĩnh, sau hậu trường chứ không phải là từ những giảng đường đầy áp lực. Tuy nhiên, các nhóm nhân quyền như Tổ chức Ân xá Quốc tế và Tổ chức Theo dõi Nhân quyền từ lâu đã cho rằng kêu gào lên mới có tác dụng. Dùng sự êm dịu với bạo lực đã không giúp họ giải quyết. Mặt khác, hét vào mặt họ mang lại kết quả..

Mặc dù chính quyền bảo đảm bảo rằng nhân quyền không ưu tiên trong chương trình nghị sự nhưng vẫn có những lạm dụng lớn trong khu vực mà cộng đồng nhân quyền đang hy vọng Tổng thống sẽ nhắc đến trong chuyến công du tới năm quốc gia. Thứ nhất là hơn 7.000 vụ giết người bất hợp pháp ở Philippines, do chính phủ của Tổng thống Rodrigo Duterte thực hiện trong cuộc chiến chống ma tuý của ông.

Một thảm họa khác về nhân bản đang diễn ra ở Myanmar, nơi chiến dịch quân sự nước này đang chống lại thiểu số Hồi giáo Rohingya và đã dẫn đến cuộc di tản lưu đày 600.000 dân Rohingya kể từ ngày 25 tháng 8. Cuối cùng, Trung Quốc và Việt Nam cũng đã từ lâu là nguồn quan tâm của Mỹ, về vấn đề tù chính trị.

Ngày 2 tháng Mười Một, Tổ chức Ân xá Quốc tế thậm chí đã đưa ra một bức thư năm trang cho tổng thống, được cung cấp cho Vox. Đó là một danh sách những vấn đề mà tổ chức muốn ông ấy tập trung, bao gồm Rohingya, vụ giết người ở Phi Luật Tân và một loạt các tù nhân chính trị có những câu chuyện đau buồn cho lòng nhân đạo, cho hoàn cảnh của tất cả những người bị giam giữ vì lý tưởng chính trị khác nhau.

“Điều vô cùng quan trọng là Tổng thống Trump – hay bất cứ ai khác có tầm vóc như thế – sử dụng địa vị của họ trong cộng đồng toàn cầu để nói và đứng lên”, Agnes Callamard, người báo cáo đặc biệt của LHQ về các vụ hành quyết phi pháp tại Cao Ủy của LHQ về Nhân quyền, đã nói tuần trước. Bà gọi đó là vấn đề thiết lập một “tiêu chuẩn đạo đức”.

Trong lịch trình TT Trump sẽ tới Philippines và gặp người đàn ông mạnh mẽ Rodrigo Duterte vào Chủ nhật ngày 12 tháng 11, một người mà Tòa Bạch Ốc đã ghi nhận rõ ràng rằng ông Trump có một mối quan hệ nồng nhiệt. Trong cuộc họp này các nhà hoạt động nhân quyền từ Liên Hiệp Quốc đến Tổ chức Theo dõi Nhân quyền hy vọng sẽ đề cập việc lên án những con số giết người khủng khiếp do cuộc chiến ma túy Duterte gây ra.
Trong thời gian tranh cử tổng thống của Duterte vào mùa xuân năm 2016, ông đã giành được danh tiếng “Ông Trump của phương Đông”, “Trump of the East” vì ông là một dân biểu không thành thật. Nhưng ông ấy còn xa hơn tổng thống Mỹ. Ông ta lên nắm quyền với sau lưng quá khứ tàn bạo của một thị trưởng thành phố Davao của Philippines. Trong chiến dịch, ông đã làm một trò đùa nghịch ngợm về vụ hãm hiếp của băng đảng và nói về việc sử dụng các biệt đội tử thần để giữ trật tự.

Từ khi nắm chức vị, phương cách của ông ta đã biến thành hành động chết người. Hứa hẹn giải quyết vấn đề ma túy của Philippines, Duterte đã bật đèn xanh cho Cảnh sát Quốc gia Philippine giết cả người sử dụng và người bán ma túy trên đường phố trong một cuộc đàn áp kiểu hoang dã ở Tây của Hoa Kỳ về các chất ma túy. Tổ chức Theo dõi Nhân quyền ước tính rằng vào tháng 2 năm 2017, có 7.000 người đã bị giết chết bất hợp pháp (nói cách khác, không có thủ tục hợp pháp, hoặc bất kỳ tiến trình nào). Trong số đó, 2.555 đã bị Cảnh sát Quốc gia Philippine giết chết. Đa số những người bị giết chết là những người dân thành thị nghèo khó.

Trong bức thư ngỏ gửi Tổng thống của Tổ chức Ân xá Quốc tế ngày 2 tháng 11, tổ chức này đã thúc giục Hoa Kỳ đẩy mạnh áp lực lên Duterte để chấm dứt các vụ giết người và sử dụng nhu cầu viện trợ của nước này như một cây gậy.(Philippines nhận được khoản viện trợ lớn nhất của Mỹ ở Đông Á)

“Tôi hy vọng rằng TT Trump sẽ nhắc nhở TT Philippines về nghĩa vụ nhân quyền của đất nước mình,” Callamard nói, “Tôi hy vọng ông ta sẽ nhắc nhở ông Duterte rằng việc làm mất tính cách nhân đạo nhân danh chống ma túy của họ là rất nguy hiểm cho xã hội.”

Callamard lưu ý rằng liên kết việc nghiện ma túy với tội phạm hình sự là một vấn đề khó giải thích, và Duterte đang trao quyền cho lực lượng Cảnh sát Philippines, có xu hướng tham nhũng. “Đó là một nguy cơ rất rõ ràng là làm suy yếu, nếu khôngnói là phá hoại luật pháp”, bà nói về những vụ giết người bừa bãi. Bà lưu ý rằng có những cái chết bất hợp pháp, và cho đến nay, không ai đưa ra công lý thay mặt cho nạn nhân.

TT Trump sẽ không đến Myanmar trong chuyến công du này. Tuy nhiên, thảm họa nhân đạo đang diễn ra ở đất nước này là một mối lo ngại lớn ở Châu Á. Đây sẽ là đề tài hội đàm tại Hội nghị các nước ASEAN (Hiệp hội các nước Đông Nam Á), diễn ra trong chuyến đi của ông Trump.

Hơn 600.000 người Hồi giáo Rohingya – 60% trong số đó là trẻ em – đã trốn khỏi biên giới Bangladesh kể từ cuối tháng 8 vì một hình thức bạo lực có tổ chức được thực hiện bởi quân đội Myanmar. Những người tị nạn mang theo những câu chuyện không tưởng tượng được của các vụ bắn chết hàng loạt, giết trẻ sơ sinh, cả những ngôi làng bị đốt cháy rụi xuống mặt đất, và hãm hiếp tập thể. Bạo lực lan rộng đã khiến thế giới kêu gọi nhà lãnh đạo Hoa Kỳ và người chiến thắng giải Nobel Hòa bình, bà Aung San Suu Kyi lên án hành động quân đội chính phủ của bà ta. Bà ấy đã không chỉ thất bại trong việc làm như vậy mà còn đặt đặt câu hỏi về sự cần thiết phải làm như vậy.

Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc António Guterres đã xác định hành động tàn bạo như là việc thanh lọc dân tộc vào ngày 13 tháng 9. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron gọi những hành động của quân đội Myanma là diệt chủng vào ngày 20 tháng 9. Tổ chức Ân xá Thế giới và Tổ chức Theo dõi Nhân quyền đã coi đây những tội ác tàn ác chống lại nhân loại.
Tuy nhiên Hoa Kỳ vẫn chưa làm gì cả. Trong lá thư gởi trước chuyến công du Á Châu của TT Trump, Tổ chức Ân xá quốc tế kêu gọi tổng thống đưa cuộc khủng hoảng Rohingya trở thành vấn đề nhân quyền ưu tiên trong chuyến đi của ông. Họ cũng kêu gọi ông ta “áp đặt một lệnh cấm vận vũ khí toàn diện và các lệnh trừng phạt tài chánh nhằm vào các viên chức cao cấp Myanmar chịu trách nhiệm về tội ác chống lại nhân loại”.

Ngày 3-11, Tổ chức Theo dõi Nhân quyền đã yêu cầu Hội đồng Bảo an LHQ đưa Myanmar ra Tòa án Hình sự Quốc tế. Ông Param-Preet Singh, phụ tá giám đốc công lý quốc tế, cho biết: “Công lý là rất cần thiết cho dân tộc Rohingya đang bị nhắm vào chiến dịch thanh lọc dân tộc của quân đội Miến Điện.

Đại diện của Quỹ Nhi đồng LHQ UNICEF, ông Sakil Faizullah đã mô tả qua Skype những bức vẽ của những đứa trẻ ở các trại tị nạn từ biên giới Bangladesh. “Các trẻ em đang vẽ viên đạn bị bắn. Chúng đang vẽ máy bay trực thăng bay qua và đang bắn “, ông tiếp,” Với bút chì màu xanh lá cây họ đang vẽ con người, và với bút chì màu đỏ họ đang vẽ máu. ” (UNICEF, United Nations Children’s Fund)

TT Trump dự định sẽ cân nhắc vấn đề này. Chính vì ngôn ngữ mà Hoa Kỳ hay sử dụng để lên án bạo lực, và hành động của chúng ta sẽ được thế giới quan tâm rất nhiều.

Các tù nhân chính trị đang chết dần tại Việt Nam, Trung Quốc và Campuchia

ÔngTrump đã có một thời gian tốt đẹp nhất trong vị thế là tổng thống với các nhà lãnh đạo quốc gia bất đồng chính kiến nhất. Ông đã vui vẻ chia tay với các nhà lãnh đạo Ả-rập Xê-út, Ai Cập và Trung Quốc, với một lời lẽ công khai đối với hoàn cảnh của các nhà bất đồng chính kiến ở những nước này. (Nói một cách công bằng, ông đã giúp giải thoát một người Ai Cập hồi đầu mùa xuân, trong một cuộc đảo chính vào những ngày đầu nhiệm kỳ của ông ta.)

Các nhà lãnh đạo của các quốc gia này đã nhận thấy. Tuần trước, Reuters tường trình rằng các nhà ngoại giao Trung Quốc “bớt căng thẳng” khi nhận thấy TT Trump không phải là quan tâm tất cả đến nhân quyền.

Ngày hôm ông Lưu Chí Ba, một trong những nhà bất đồng chính kiến nổi tiếng nhất của Trung Quốc, chết vào tháng 7 này, ôngTrump đã ca ngợi nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình, gọi ông là “bạn” và là người “làm những gì đúng cho Trung Quốc”. Lời nói này bị phản đối bởi các nhà hoạt động nhân quyền.

Photo Credit: InterAksyon

Nhưng những người ủng hộ thay mặt cho các tù nhân chính trị vẫn đang hy vọng rằng TT Trump sẽ nêu cả lên cảnh ngộ khó khăn của các nhà bất đồng chính kiến Trung Quốc trong chuyến thăm Bắc Kinh vào cuối tuần. Đài Tiếng nói Đài Loan, ABC News đưa tin vào hôm thứ Hai, muốn tổng thống Mỹ đưa ra trường hợp của ông Lee Ming-che, một nhà hoạt động dân chủ 42 tuổi, đã biến mất hồi tháng 3 và lại xuất hiện trong tòa vào tháng 9. Ông bị cáo buộc sử dụng các phương tiện truyền thông xã hội để tuyên truyền qua Trung Quốc đại lục về hệ thống đa đảng của Đài Loan. Ông cũng làm việc thay mặt cho các tù nhân chính trị. Ông ta phải đối diện với án tù 10 năm.

Các nhà bảo vệ nhân quyền cũng kêu gọi thả nhà thơ Lưu Hiểu Ba, vợ của Lưu Hiểu Ba, và Li Yuhan, một luật sư bị buộc tội “cãi vã và gây những rắc rối”. Họ đã không được thăm viếng trong những tháng bị giam giữ. Trường hợp của bà Xia đã được các nhà văn của PEN America, bao gồm Chimamanda Adichie, Margaret Atwood, và Chang-rae Lee, tất cả đã viết cho bà Xi trong tuần này, thúc giục bà ta đưa ra vụ kiện ra tòa.

Tuy nhiên sự tập trung của TT Trump vào “Người Mỹ Trước Tiên” (America First), các nhà quan sát nhân quyền nói, có nghĩa là ông ta không muốn đi ra ngoài các chủ đề thương mại và xâm lược của Bắc Hàn trong những cuộc đàm phán. Điều đó có nghĩa là khi nói về nhân quyền, sẽ không có tiếng nói, hoặc kêu gào.

Ngọc Thạch (Theo Vox)

XEM THÊM

Leave your response!

Add your comment below, or trackback from your own site. You can also subscribe to these comments via RSS.

Be nice. Keep it clean. Stay on topic. No spam.

You can use these tags:
<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

This is a Gravatar-enabled weblog. To get your own globally-recognized-avatar, please register at Gravatar.

Bộ gõ AVIM-Reloaded